علي محمد ميرجليلى
162
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
جهالت سؤال كردن است . » نقل كرده است و اضافه مىكند : برخى اين حديث را به صورت « آفَةُ العَىِّ السُّؤال » نقل كردهاند و در هنگام معنا به زحمت افتادهاند . من در هيچ يك از نسخ ، چنين نقلى نديدم . « 1 » 5 - در نهى از تفسير به رأى روايتى آمده است كه مىفرمايد : انَّ الرَّجُلَ لَيَنْتَزِعُ الآيَةَ مِنَ القُرآنِ يَخِرُّ فيها ابْعَدَ ما بَينَ السَّماءِ وَالْارْضِ . « 2 » مرحوم فيض مىفرمايد : در برخى از نسخ ، « يخرُّ فيها » به « يُحَرِّفها » تصحيف يافته است . « 3 » 6 - در « كافى » روايتى از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فردى از حضرت مىپرسد : « اخْبِرْنى عَنْ رَبِّكَ مَتى كانَ وَ كَيْفَ كانَ ؟ » حضرت در جواب فرمود : « انَّ اللَّهَ تَبارَكَ وَ تَعالى ايَّنَ الاينَ بِلا ايْنٍ وَ كَيَّفَ الْكَيْفَ بِلا كَيْفٍ . » « 4 » جواب در اين روايت با سؤال تطابق ندارد ؛ زيرا در سؤال ، از زمان سؤال شده است و در جواب از مكان پاسخ آمده است . مرحوم فيض مىفرمايد : در « عيون اخبار الرضا » همين روايت نقل شده و در سؤال ، « اين كان » به جاى « متى كان » آمده است و همين نسخه صحيح است . احتمالًا نسخهء « كافى » از غلط نسخه برداران است . « 5 »
--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . ممكن است فردى آيهاى از قرآن را استخراج كند تا آن را دليلى بر مقصود خود قرار دهد ، لكن در تفسير آن به اندازهء فاصلهء بين آسمان و زمين سقوط مىكند و به بيراهه مىرود . ( 3 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 191 . ( 4 ) . سائل پرسيد : خداوند از چه زمانى و به چه خصوصيت و ويژگى بوده است ؟ امام 7 جواب داد : خداوند مكان را خلق كرد ، پس مكانى ندارد و او خصوصيات و چگونگىها را آفريد ، پس سؤال از كيفيّت او بى معناست . ( 5 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 350 .